Prawo podatkowe

PIT a wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, wypłacane pracownikowi w związku z wadliwym rozwiązaniem stosunku pracy i przywróceniem go do firmy, od lat dzieli prawników, pracodawców oraz organy podatkowe. Choć Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że świadczenie to ma charakter kompensacyjny i korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, fiskus konsekwentnie nakazuje pobierać od niego PIT.

Spór o charakter prawny świadczenia

Rozbieżności wynikają z odmiennej oceny tego, czym właściwie jest wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.

Sądy powszechne i administracyjne uważają, że świadczenie to pełni funkcję odszkodowawczą. Jego celem jest zrekompensowanie pracownikowi strat finansowych wywołanych bezprawnym działaniem pracodawcy i utratą zarobków w okresie, w którym pozostawał bez pracy. Z tego powodu sądy kwalifikują je do zwolnień podatkowych przewidzianych w ustawie o PIT.

Odmienne zdanie prezentuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Organ podatkowy uznaje, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stanowi standardowy przychód ze stosunku pracy. W konsekwencji pracodawca jako płatnik ma obowiązek potrącić z tej kwoty zaliczkę na podatek dochodowy.

Stanowisko sądu a praktyka organów podatkowych

Korzystną dla pracowników linię orzeczniczą potwierdzają kolejne wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego, między innymi orzeczenie z 9 września 2026 roku (sygn. akt II FSK 1245/23). Sąd podkreślił w nim, że świadczenie wypłacane w warunkach kontynuacji stosunku pracy po przywróceniu pracownika mieści się w granicach ochrony odszkodowawczej.

Mimo jasnego stanowiska sądów administracyjnych, praktyka urzędów skarbowych pozostaje niezmieniona. W interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora KIS wciąż pojawiają się rozstrzygnięcia nakazujące traktować te kwoty jako zwykły przychód pracowniczy podlegający opodatkowaniu na ogólnych zasadach.

Problem po stronie pracodawców

Brak jednolitej linii interpretacyjnej stawia w trudnej sytuacji płatników. Pracodawcy realizujący wyroki sądowe lub zawierający ugody pracownicze stają przed dylematem: zastosować zwolnienie podatkowe zgodne z orzecznictwem sądowym czy pobrać podatek zgodnie z wykładnią prezentowaną przez fiskusa?

Ważne! Nieprawidłowe pobranie lub zaniechanie pobrania zaliczki na PIT rodzi ryzyko odpowiedzialności karnoskarbowej oraz zaległości podatkowych po stronie firmy.

W efekcie spory wokół opodatkowania tego świadczenia nadal trafiają na drogę postępowania sądowego, co wydłuża proces rozliczania sporów ze zwolnionymi pracownikami.

Podsumowanie

  • Sądy administracyjne uznają wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy za świadczenie kompensacyjne, które podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT.
  • Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej podtrzymuje odmienne stanowisko i traktuje te kwoty jako zwykły przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu.
  • Rozbieżność między wyrokami NSA a interpretacjami urzędów skarbowych generuje ryzyko podatkowe dla pracodawców pełniących rolę płatników zaliczek na PIT.
  • Pracownicy chcący odzyskać pobrany przez pracodawcę podatek muszą liczyć się z koniecznością złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i dochodzenia swoich racji przed sądem administracyjnym.

Referencje

Poznaj firmy, które obdarzyły nas zaufaniem

Lokalizacja

Zapraszamy
do naszej kancelarii